Emek Yazıları;Yıldırım Koç etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Emek Yazıları;Yıldırım Koç etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

8 Kasım 2015 Pazar

Yoksulluk edebiyatı alışkanlığı


Solda yaygın bir hastalık, sübjektivizm temelinde yoksulluk edebiyatıdır.

Mevcut düzene şu veya bu nedenle, bir biçimde karşı olan solcu, işlerin daima kötü gittiğinden, halkın perişan olduğundan söz eder, sürekli olarak yoksulluk edebiyatı yapar.

Solcuların çoğunun gönlünden geçenler onların gözlerini kapatır; hayal dünyasındakileri gerçek sanma hastalığı etkili olur.

EMPERYALİZME NE ZAMAN KARŞI ÇIKAR

Emperyalizm insanlık düşmanıdır. Ancak Türkiye’nin emperyalist etki altına girdiği dönemde insanların günlük yaşam standartlarında önemli bir iyileşme olduğu gerçeğine gözlerinizi kaparsanız, insanların bir dönem emperyalizme karşı niçin bu kadar duyarsız olduğuna şaşarsınız. Şaşmakla da kalmaz, insanları cahillikle ve bilinçsizlikle suçlarsınız.

1950’li yıllardaki bir köylü için ABD emperyalizminin Türkiye’de kurduğu üslerin yaratabileceği tehlikeler değil, yeni kavuştuğu penisilin sayesinde zatürreden kurtulan oğlu önemlidir. ABD’nin verdiği traktörlerle yeni hazine arazilerini sürebilmesi önemlidir. ABD’nin verdiği iş makineleriyle yapılan yollarla ürününü kolayca şehre taşıyabilmesi, şehre kolayca gidebilmesi önemlidir. Yeni gelen DDT sayesinde tahtakurusundan kurtulması önemlidir.

KAPİTALİZME NE ZAMAN KARŞI ÇIKAR

Kapitalizm insanları insanlıktan çıkaran bir sömürü düzenidir. Ancak kapitalizmin insanların yaşamlarında olumlu etkileri olduğu gerçeğine gözlerinizi kaparsanız, kapitalizme karşı mücadelede başarılı olamazsınız. Kapitalist düzen işçiyi sömürüyor. Peki, sıradan bir işçi için, köyde hayvan gübreleriyle boğuşup, yeme para yetiştirip, sütünü ve peynirini düşük fiyattan satmak mı tercih edilir, bir fabrikada sigortalı olarak asgari ücretle çalışmak mı?

İnsanlar doğal olarak ikincisini tercih ediyor. Sömürüldüğünü ona ne kadar anlatırsanız anlatın, önündeki seçenekleri gerçekçi bir biçimde değerlendirdiğinde, sömürülmeyi tercih ediyor; çünkü bu yolla hayat standardını yükseltiyor. Yeni durumundan şikayetleri tabii ki var; ancak şikayetlerine değil, bu şikayetler karşısında yaptığına bakın. Şikayet edip mücadele ediyorsa, şikayetlerini önemsiyor demektir.

Şikayet edip sesini çıkarmıyor, herhangi bir tepki göstermiyorsa, bizim esnafın işler nasıl sorusuna verdiği “eh, idare ediyoruz” yanıtı gibidir.

Kapitalizm de, emperyalizm de insanların yaşam standartlarında olumlu etkiler yaratır. Ancak bunun bedelini de zamanı geldiğinde ödettirir.

ÖDENECEK BEDEL

Emperyalizmin ödettirdiği bedel, güdülmektir ve gerektiğinde uşak ve asker olarak kullanılmaktır. Kapitalizmin ödettirdiği bedel ise sömürülmektir, bireycileştirilmektir, bencilleştirilmektir, güdülmektir, gerektiğinde ölüme sürüklenmektir.

Bütün bunlar ve daha fazlaları doğru. Ancak sıradan bir insan, bunlar başına gelmeden bunları düşünmez. Başkalarının deneyimlerinden öğrenebilmek ancak çok az sayıda insanın başarabildiği bir iştir.

“Bizim halkımız,” denir, “Allah’tan başka görmediği hiçbir şeye inanmaz.”

İnsanların düşüncelerini gazete okutarak veya konuşarak değiştiremezsiniz. Düşünceleri hayat değiştirir; insanların burunlarını sürte sürte, kafalarını çarpa çarpa değiştirir.

İnsanlar, kapitalizmin ve hatta emperyalizmin nimetlerinden yararlanabilirken ve tehlikelerini henüz yaşamaz, bedellerini henüz ödemezken, onları kapitalizme ve emperyalizme karşı harekete geçirebilmek olanaksızdır. Kendinizi parçalarsınız, sonra geriye dönüp bakarsınız ki, arpa kadar yol ancak gitmişsiniz. Hele yoksulluk edebiyatıyla arpa kadar yol bile gidemezsiniz.

Yıdırım KOÇ- Aydınlık/03.11.2015

3 Nisan 2015 Cuma

'HİZMET HAREKETİ'NİN İŞÇİ DERNEKLERİ

 
 
 
 
 
‘Hizmet Hareketi’nin işçi dernekleri (1)
 
YILDIRIM KOÇ / Aydınlık- 09.03.2015
 
 
 
Kendilerini “Hizmet Hareketi” olarak tanımlayan F tipi örgütlenmenin patron örgütü TUSKON’dan, kamu çalışanları sendikaları üst örgütü CİHAN-SEN’den ve işçi sendikaları üst örgütü AKSİYON-İŞ’ten daha önceki yazılarımda söz etmiştim.
 
F tipi örgütlenmenin bir de yaygın işçi dernekleri örgütlenmesi var.
 
Mülayemet Çalışanlar Konfederasyonu’nu (MÜLKON) çok büyük olasılıkla hiç duymadınız. F tipi örgütlenmenin işçi derneklerinin üst örgütü MÜLKON.
 
F tipi örgütün internet sitesi yayınlanan bir bilgi şöyle: “Muhterem Fethullah Gülen Hocaefendi, Hazreti Ömer efendimizin Hudeybiye esnasındaki tavrı ile alakalı bir soru üzerine hadiseyi hatırlatıp meseleyi günümüze getirdi; bazı kimseler anlamakta ve kabullenmekte zorlansalar bile insanlığın huzur ve istikbalini düşünen fedakar ruhların her zaman mülâyemetle hareket etmeleri gerektiğini vurguladı.”
 
Mülayemet, “yumuşak huyluluk” demekmiş.
 
MÜLKON’un beş federasyonu ve bu federasyonlara bağlı çok sayıda derneği var. Bu derneklere kaç kişinin üye olduğuna ilişkin bilgi yok.
 
İlerde F-tipi örgütlenme konusunda çalışma yapacaklar için bu federasyonları ve onlara üye dernekleri vereyim.
 
TÜÇAF, TÜM ÇALIŞANLAR FEDERASYONU
 
(I) TÜÇAF, Tüm Çalışanlar Federasyonu (Ankara):
 
(1) Ankara ANÇADER, Anadolu Çalışanları Eğitim Kültür ve Dayanışma Derneği (Ank.),
 
(2) Kayseri Tüm-İş-Der, Tüm İşçiler Sosyal Yardımlaşma, Dayanışma Eğitim ve Kültür Derneği (Kayseri),
 
(3) Ankara AKÇADER, Ankara Çalışanları Eğitim Kültür ve Dayanışma Derneği (Ank.),
 
(4) Kırıkkale TÜMÇADER, Kırıkkale Tüm Çalışanlar Kültür ve Dayanışma Derneği (Kırıkkale),
 
(5) Çorum AKÇADER, Çorum Aktif Çalışanlar Derneği (Çorum),
 
(6) Aksaray AK-ÇA-DER, Aksaray Tüm Çalışanlar Derneği (Aksaray),
 
(7) Samsun TÜMDER, Tüm Memur İşçi Dayanışma Derneği (Samsun),
 
(8) Ankara GENÇADER, Genç Çalışanlar Eğitim Kültür ve Dayanışma Derneği (Ank.),
 
(9) Konya KONÇADER, Konya Aktif Çalışanlar Derneği (Konya),
 
(10) Ankara MEFKUREDER, Mefkure Çalışanları Eğitim Kültür ve Dayanışma Derneği (Ank.),
 
(11) Ankara ANKADER, Ankara Çalışanları Eğitim ve Kültür Derneği (Gölbaşı, Ank.),
 
(12) Kasatomu Ümit Çalışanlar Derneği (Kastamonu),
 
(13) Eskişehir ESİŞDER, Eskişehir İşçiler Eğitim, Kültür ve Dayanışma Derneği (Eskişehir),
 
(14) Çankırı YAÇAD, Çankırı Yaren Çalışanlar Derneği (Çankırı),
 
(15) Niğde BAŞARI-DER, Başarı Çalışanlar Derneği (Niğde),
 
(16) Ankara CEMREDER, Ankara Cemre Çalışan Bayanlar Derneği (Ank.),
 
(17) KIRÇADER, Kırşehir Çalışanlar Derneği (Kırşehir),
 
(18) AÇADER Amasya Çalışanlar Eğitim ve Kültür Derneği (Amasya),
 
(19) MAZİ-DER Mazi Çalışanlar Derneği (Sivas),
 
(20) YOÇAD Yozgat Çalışanları Yardımlaşma Derneği (Yozgat).
 
Yarınki yazımda MÜLKON’a bağlı diğer dört federasyonu ve bunların üyelerinin listesini vereceğim.
 
Dilerim ileride F tipi örgüt hakkında bir bilimsel çalışma yapıldığında, TUSKON, CİHAN-SEN ve AKSİYON-İŞ’in yanı sıra MÜLKON ve belki henüz bilmediğimiz diğer örgütlenmeler de incelenir.
 
‘Hizmet Hareketi’nin işçi dernekleri (2)
 
YILDIRIM KOÇ / Aydınlık- 10.03.2015
 
Mülayemet Çalışanlar Konfederasyonu’na (MÜLKON) bağlı TÜÇAF, Tüm Çalışanlar Federasyonu (Ankara) üyelerinin listesini dünkü yazımda vermiştim.
 
(II) MİHVER, Marmara İş Hayatı ve Emek Dernekleri Federasyonu (İstanbul):
 
(1) ERDEMDER, Erdem İş Hayatı Derneği (İst.),
 
(2) ÇADDER, Çalışanlar Arası Dayanışma Derneği (İst.),
 
(3) İYEDER, İstanbul Yardımlaşma ve Eğitim Derneği (İst.),
 
(4) YÜSÜRDER, Yüsür Kültür ve Dayanışma Derneği (İst.),
 
(5) EKSADER, Ekonomiye Katkı Sağlayanlar Derneği (İst.),
 
(6) İSTAÇDER, İstanbul Alınteri İle Çalışanlar Derneği (İst.),
 
(7) NİLDER, Nil İş Hayatı ve Çalışanları Derneği (Sakarya),
 
(8) TAÇDER, Trakya Yıldırım Aktif Çalışanlar Derneği (Tekirdağ),
 
(9) ENDAZE, Endaze Çalışanlar Derneği (İst.),
 
(10) SEÇDER, Sağlık Eğitim Çevre Dostları Derneği (İst.),
 
(11) ZİYADER Zeytinburnu İş Ehli Derneği (İst.),
 
(12) BEÇDER, Bursa Emel Çalışanları Derneği (Bursa),
 
(13) ÇAĞDER Çağdaş Çalışanlar Dayanışma Derneği (İst.),
 
(14) KARESDER, Karabük Eğitim, Sevgi, Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (Karabük),
 
(15) MİZANDER, Mizan Emek İşçileri Derneği (İst.),
 
(16) İKBALDER, İkbal İş Hayatını Geliştirme Derneği (İst.),
 
(17) MEFKÜRE, Mefküre Derneği (İst.),
 
(18) DENGEDER, Denge Kültür Yardımlaşma ve Eğitim Derneği (İst.),
 
(19) DEVRAN, Devran Eğitim ve Yardımlaşma Derneği (İst.).
 
(III) TÜMÇADEF, Tüm Çalışan Dernekleri Federasyonu (İzmir):
 
(1) SİNDER, Sinerji Çalışanlar Kültür ve Dayanışma Derneği (İzmir),
 
(2) İZÇAD, İzmir Çalışanlar Kültür ve Dayanışma Derneği (İzmir),
 
(3) ATÇADER, Atılımcı Çalışanlar Kültür ve Dayanışma Derneği (İzmir),
 
(4) AKÇADER Aktif Çalışanlar Derneği (İzmir),
 
(5) AKÇA-DER, Akdeniz Çalışanlar Derneği (Antalya),
 
(6) MAÇAD, Manisa Çalışanlar Derneği (Manisa),
 
(7) EMEKDER, Emek Çalışanlar Kültür ve Dayanışma Derneği (Denizli),
 
(8) YAĞMUR, Yağmur Yardımlaşma ve Kültür Derneği (Balıkesir),
 
(9) KÜÇAD, Kütahya Çalışanlar Derneği (Kütahya),
 
(10) TAVİŞDER, Tavşanlı İşçi Derneği (Kütahya),
 
(11) ÇAĞDER, Çağlayan İşçiler Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (Uşak),
 
(12) Mahir Çalışanlar Derneği.
 
(IV) GÜÇAF, Güneydoğu Çalışanlar Federasyonu:
 
(1) GAYEDER, Gaziantep Yardımlaşma ve Eğitim Derneği (Gaziantep),
 
(2) KIYAMDER, Kıyam Gaziantep Yardımlaşma ve Eğitim Derneği (Gaziantep),
 
(3) ÇALIŞDER, Osmaniye Çalışanlar Derneği (Osmaniye),
 
(4) ÇALIŞDER, Çukurova Çalışanlar Derneği (Adana),
 
(5) DELTADER, Delta Çalışanları Eğitim Kültür ve Dayanışma Derneği (Adana),
 
(6) NİLDER, Nil Çalışanlar Eğitim Kültür ve Dayanışma Derneği (Adana),
 
(7) AKÇADER, Akdeniz Çalışanlar Derneği (Mersin),
 
(8) ÇEKÜDER, Malatya Çalışanlar Çevre ve Kültür Derneği (Malatya),
 
(9) BERK EL-ÇA-DER, Berk Elazığ Çalışanları Eğitim Kültür ve Dayanışma Derneği (Elazığ),
 
(10) ÜNVANDER, Unvan Çalışanlar Derneği (Kahramanmaraş),
 
(11) Mardin Aktif Çalışan İşçiler Eğitim, Kültür ve Dayanışma Derneği (Mardin),
 
(12) Hatay Mürüvvet Çalışanlar Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (Antakya-Hatay),
 
(13) TEMKİN, Tarsun Temkin Çalışanlar Derneği (Tarsus-İçel),
 
(14) Süleymaniye Eğitim Kültür ve Yardımlaşma Derneği (Diyarbakır),
 
(15) Şanlıurfa Berdüsselam Derneği (Şanlıurfa).
 
(V) DOÇAF, Doğu Çalışanları Federasyonu:
 
(1) Erzincan Çalışanlar Yardımlaşma Dayanışma Derneği (Erzincan),
 
(2) Erzurum Çalışanlar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (Erzurum),
 
(3) Artvin Çalışanlar Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (Artvin),
 
(4) Tüm Çalışanlar Dayanışma Derneği (Ordu),
 
(5) Ünye Çınar Eğitim Kültür Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği (Ünye-Ordu).
 

SINIF BİLİNCİ NASIL GELİŞİR ?

Türkiye’de resmi kayıtlara göre 17 milyonu aşkın ücretli var. İşçi, memur, sözleşmeli personel veya geçici personel statülerinde istihdam edilen bu 17 milyon kişinin dışında, resmi kayıtlarda gözükmeyen işçiler de var. Türkiye’de nüfusumuzun yüzde 70’inin hayatlarını işgücü satışıyla kazandığını söylemek yanlış olmayacaktır.
 
Peki, bu ücretliler sınıf bilincine sahip mi? Kendilerini işçi sınıfının parçası olarak kabul ediyorlar mı? Yaşamlarına sınıf bilinci mi damgasını vuruyor?
 
Büyük çoğunluğu hayır.
 
İŞÇİLİĞİNİ KABUL ETMEYEN İŞÇİLER
 
Hava-İş Sendikası’nın THY işyerlerinde uyguladığı direniş ve grev sürecinde hep dik durmuş, işten atılmış, mücadeleci bir kabin amiriyle geçenlerde sohbet ediyorduk. THY’deki kabin görevlilerinin ücretleri genel ücret düzeyinin üstündeymiş. Direniş ve grev sırasında destek vermek amacıyla gelenlerin attıkları sloganlarda “işçi” sözcüğü geçtiğinde çok şaşırdıklarını, “işçi” ile kimi kastettiklerini soranların bile olduğunu anlattı. Güldük; ama bir taraftan da üzüldük. Ayrıca THY grevi sırasında greve katılmayıp 2013 yılındaki Haziran ayaklanması sırasında her akşam eyleme katılan kabin görevlilerinden de söz edildi. THY işçileri arasında sınıf bilincinin yeterince gelişmediği açıktı.
 
Sınıf bilinci ne zaman gelişiyor?
 
Sınıf bilinci ancak sınıfınıza ihtiyaç duyduğunuz zaman gelişiyor. Her insanın çeşitli özellikleri var. Belirli bir etnik kimliğe doğuyorsunuz. Kendinizi bilmeye başladığınız andan itibaren bu kimlik işleniyor.
 
Belirli bir inanç sistemine doğuyorsunuz.
 
Ailenizin belirli bir siyasi görüşü oluyor.
 
Evinizin geçimini sağlayan kişinin ait olduğu sınıfı kavramanız küçükken kolay olmuyor.
 
Diğer bir deyişle, sınıf kimliği ve bilinci, en geç ve en zor kazanılan aidiyet veya kimliktir.
 
Geçiminizi kolayca sağlayabiliyorsanız, sınıf kimliğiniz geri plana itiliyor. Siyasi görüş farklılıkları nedeniyle kavga edebiliyorsunuz. Etnik kimliğiniz ağır basabiliyor.
 
Ancak geçiminizi sağlamakta, hayatınızı kazanmakta zorlukla karşılaştığınızda, etnik kimlik, inanç kimliği, siyasi görüş kimliği pek işe yaramıyor. Sınıfınızı öğreniyorsunuz.
 
Tekel işçilerinin direnişini hatırlayın.
 
SINIFA İHTİYAÇ DUYULUNCA SINIF BİLİNCİ GELİŞİR
 
Tekel işçileri özelleştirme sonrasında geçici personel (4/C) statüsüne geçirildiklerinde ücretlerinin üçte ikisini ve iş güvencelerini kaybedeceklerdi. Geçimleri tehlikedeydi.
 
O koşullarda sınıf kimlikleri öne çıktı.
 
Etnik kökenleri sorunu çözmede işe yaramadı. Aynı etnik grup içinde zenginler de vardı, yoksullar da. İnanç kimliği sorunu çözemedi. Aynı inancı paylaşanlar arasında zenginler de, yoksullar da vardı. Siyasi görüş kimliği sorunu çözemedi.
 
Hayat, sınıf kimliğini ve bilincini öne çıkardı. Bu nedenle, çok farklı etnik köken, inanç, siyasi görüş ve bölgelerden insanlar, “işçi” kimliğiyle 78 gün birlikte eylem yaptılar. Sınıf bilinci işçi sınıfına dışarıdan götürülmez; anti-kapitalist bilinç dışarıdan götürülür.
 
Sınıf bilinci kitap okutarak veya eğitim yaparak da kazandırılamaz. Sınıf bilinci hayatın içinde, insanların geçimlerini sağlayabilmek için kendisi gibi olan insanlara başvurmaktan başka çarelerinin kalmadığı koşullarda, kendiliğinden oluşur. Eğitim bunu pekiştirir. Kapitalizm, yol açtığı krizler ve savaşlarla, işçi sınıfını ayakta kalabilmek, yaşayabilmek, geçim sağlayabilmek için birbirine muhtaç eder; sınıfa duyulan ihtiyaç arttıkça da sınıf bilinci gelişir. Önümüzdeki aylarda ve yıllarda Türkiye’de sınıf bilincinin nasıl geliştiğine hep birlikte tanık olacağız.
 
YILDIRIM KOÇ / 03.03.2015- AYDINLIK

18 Şubat 2015 Çarşamba

Maden-İş yöneticilerinin kanundışı hizmet ödenekleri


Maden-İş Sendikası yöneticilerinin net aylıklarını, sosyal yardımlarını, ikramiyelerini dün yazmıştım. Bir de hizmet ödenekleri var.

Profesyonel sendikacılara her genel kurul öncesinde “hizmet ödeneği” adı altında kıdem tazminatı ödenir. Kanuna göre, her bir yıl için ödenebilecek hizmet ödeneğinin tavanı, kıdem tazminatı tavanı kadardır. 2015 yılında kıdem tazminatı tavanı ise, her yıl için, 3541 liradır. Diğer bir deyişle, dört yıllık kıdem tazminatı veya aynı kurallara tabi olan hizmet ödeneği, yaklaşık 14 bin liradır.

 

Peki, birkaç ay sonra yapılacak 10. Genel Kurul öncesinde Maden-İş Sendikası yöneticileri ne kadar hizmet ödeneği alacak?

 
Önce bu konudaki düzenlemeye bakalım.

 
HİZMET ÖDENEĞİ KIDEM TAZMİNATINI AŞAMAZ

 
İlgili düzenleme, İş Kanununun 112. maddesindedir.

 
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 21.6.2011 gün ve E.N.2010/50248, K.N.2011/18855 sayılı kararında şöyle denmektedir: “Hizmet ödeneği 1475 sayılı İş Yasasının Ek 2. maddesi gereğince kıdem tazminatı niteliğinde bulunması sebebiyle (...)Hizmet ödeneği niteliği itibarı ile kıdem tazminatı olarak kabul edilmesi ve böyle olunca fesih tarihindeki tavan dikkate alınarak hizmet ödeneği hesabı yapılması gerekirken tavan aşılarak yapılan hesaplama uyarınca hüküm kurulması hatalı olup, bozmayı gerektirmiştir.”

 
Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 19.10.2009 gün ve E.N.2009/28614, K.N.2009/27427 sayılı kararı da şöyledir: “Öte yandan, davacıya Sendika Tüzüğü’nün 45. maddesi gereğince ödenen hizmet ikramiyesi 1475 sayılı İş Yasası’nın ek 2, 4857 sayılı İş Yasası’nın 112. maddesi gereğince kıdem tazminatı niteliğindedir. Dairemizce 1475 sayılı Yasa döneminde istikrarlı olarak, profesyonel sendikacıların hizmet ödeneklerinin emredici nitelikteki 14. maddesine atıf yapan ek 2. maddesi nedeniyle kıdem tazminatı tavanı ile sınırlı olduğu kabul edilmiştir. 4857 sayılı Yasa döneminde, artık nispi emredici nitelikte olarak yürürlükte olan eski İş Yasası’nın 14. maddesine yollama yapan 112. maddesinde bu ödeneğin kıdem tazminatı olduğu açıkça ifade edilmiştir.”

 
“Hizmet ödeneği dairemizin istikrar kazanmış uygulamasına göre niteliği itibari ile kıdem tazminatı olarak kabul edilmektedir. Böyle olunca fesih tarihindeki tavan dikkate alınarak hizmet ödeneği hesabı yapılmalıdır.”( 9.HD, 26.3.1997, 6083/22198)

 
Maden-İş Tüzüğünün 48. maddesine göre, yıllık hizmet ödeneği tutarı 40 günlük giydirilmiş brüt ücrettir:
 
“Profesyonel yöneticilerin son aldıkları brüt aylık ücret tutarının 1 günlüğüne isabet eden miktara, kendisine son ödenen her türlü sosyal yardımlar ile ikramiyelerinin 1 günlüğünün brütünün ilavesi ile bulunacak meblağın 40 ile çarpımı sonucu bulunan miktar, her tam hizmet yılı için net hizmet ödeneği olarak ödenir. (...) Hizmet ödeneğinin her türlü yasal kesintileri sendikaya aittir.”

 

14 BİN DEĞİL 160 BİN TL

 
Maden-İş Genel Başkanı önümüzdeki aylarda ne kadar net hizmet ödeneği alacak?

 
Net aylığı yaklaşık net 10 bin lira. Net 6 bin lira da sosyal yardım. İkramiyeden bir aya düşen miktar da yaklaşık net 4 bin lira. Diğer ıvır zıvırı bırakırsanız, aylık giydirilmiş net ücreti 20.000 TL. Bunun brütü yaklaşık 30 bin liradır. Hizmet ödeneği 30 günse, her yıl için net 30 bin lira. Maden-İş’te hizmet ödeneği 40 gün. Buna göre, eğer daha yüksek değilse, her yıl için net 40 bin lira, dört yıl için toplam net 160 bin lira.
 
İş kazasında ölen veya işten atılan işçilerin ödediği aidatlardan net 160 bin lira.

 
Alınan hizmet ödenekleri genel kurulda açıklanmalıdır.


Yıldırım Koç

AYDINLIK / 17 Şubat 2015

Maden-İş yöneticilerinin aylıkları

Sendikacılar ücretlerini açıklamalıdır. Maden-İş, Soma’da iş cinayetinde hayatını kaybeden 301 işçinin ve Kasım ayı sonunda işten atılan 3000’e yakın işçinin örgütlü bulunduğu sendika.
 
Yatağan’da geçtiğimiz aylarda yaşanan eylemde Maden-İş Genel Başkanı yoktu. Soma’da 3000’e yakın işçi atıldığında da Maden-İş’ten ciddi bir tepki gelmedi.
 
Niçin?
 
Bunun çeşitli yanıtları var. Bir yanıt, Maden-İş yöneticilerinin sendikadan aldıkları aylık, sosyal yardım, ikramiye, yurtdışı harcırahta gizli.
 
YÖNETİCİ AYLIKLARINDA REKOR
 
Türkiye Maden-İş Sendikası’nın 9. Genel Kurulu 14 Mayıs 2011 günü Ankara’da toplandı. Bu genel kurulda alınan karara göre, 30 Haziran 2011 tarihinden geçerli olmak üzere, sendika genel merkez ve şube yöneticilerinin maaşları şu şekilde belirlendi (Genel Kurul tutanağı, s.26):
 
Genel Başkan: Her ay net 8815 TL
 
Genel Başkan Yardımcısı: Her ay net 8750 TL
 
Genel Sekreter: Her ay net 8750 TL
 
Genel Mali Sekreter: Her ay net 8750 TL
 
Genel Teşkilat.Sekreteri: Her ay net 8750 TL
 
Genel Toplu İş Söz. Ve Mev.Sek.: Her ay net 8750 TL
 
Genel Eğitim ve Araştırma Sek.: Her ay net 8750 TL
 
Şubede 5 profesyonel sendika yöneticisi varsa, her birine her ay net 8445 TL.
 
Şubede 4 profesyonel sendika yöneticisi varsa, her birine her ay net 8380 TL.
 
Şubede 3 profesyonel sendika yöneticisi varsa, her birine her ay net 8330 TL.
 
Şubede 2 veya 1 profesyonel sendika yöneticisi varsa, her birine her ay net 8260 TL.
 
Bu net aylıklar, 2011 yılı Haziran ayındaki miktarlar.
 
Bu net aylıklara, 1.1.2014, 1.7.2014 ve 1.1.2015 tarihlerinde, bir önceki dönemin enflasyonu oranında zam yapıldı. Diğer bir deyişle, 2011 Haziran’ında 8815 lira olan net aylık, bugün herhalde 10 bin liraya yakındır.
 
Sendikacı aylıkları bu kadar mı?
 
Değil.
 
HER AY NET 6 bin TL SOSYAL YARDIM
 
Maden-İş Genel Başkanı’nın bugünkü aylığını net 10 bin lira kabul edelim. Her ay ayrıca net 6.000 lira sosyal yardım alıyor. Sendika yönetim kurulunun diğer üyelerine ise her ay yaklaşık net 4.500 lira sosyal yardım ödeniyor. Uygulama şöyle (Genel Kurul tutanağı, s.27-28):
 
“Genel Merkez ve Şubelerde profesyonel olarak çalışacak olan yöneticilere, 01.07.2011 tarihinden geçerli olmak üzere her ay almakta oldukları net ücretlerinin; Sendika Genel Başkanına % 60’ı, Sendika Yönetim Kurulu üyelerine % 45’i, beş, yedi ve dokuz profesyonelli şube başkanlarına % 45’i, beş, yedi ve dokuz profesyonelli şube yöneticilerine % 25’i, dört profesyonelli şube başkanına % 32’si, dört profesyonelli şube yöneticilerine % 17’si, üç profesyonelli şube başkanına % 30’u, üç profesyonelli şube yöneticilerine % 15’i, iki profesyonelli şube başkanına % 27’si, iki profesyonelli şube yöneticilerine % 10’u, bir profesyonelli şube başkanına % 16’sı tutarında aylık net sosyal yardım ödenir.”
 
Bu kadar mı?
 
Hayır. Bir de ikramiye var.
 
“Genel merkez ve şubelerde profesyonel olarak görev yapan yöneticilere (...) 2013 ve 2014 yıllarında, net aylıklarının tamamı tutarında (sosyal yardımlar hariç) her yıl 4 ikramiye (...) ödenir.”
 
Yurtdışı gezilerdeki harcırah ne kadar?
 
Günde net 250 Euro ve ayrıca 100 Euro otel gideri ve ayrıca yol masrafları. Diğer bir deyişle, günde 350 Euro veya günde net 990 lira. Günde 990 lira ne demek? Bir aylık asgari ücretin 40 lira üstü veya Eynez ocağındaki bir işçinin bir aylık ücretinin dörtte üçü.
 
Arabalar filan?
 
Onlar da cabası.
 
Bakalım birkaç ay sonra yapılacak genel kurulda Maden-İş yöneticilerinin bu net aylıkları ve net sosyal yardımları ve net ikramiyeleri ve net harcırahları sorgulanacak mı?
 
Yıldırım Koç
 
AYDINLIK / 16 Şubat 2015

10 Şubat 2015 Salı

Sendikaların paraları nereye harcanıyor

Türkiye sendikacılık hareketi tarihinin önemli isimlerinden biri, Fukara Tahir’dir (Tahir Öztürk). Eski sendikacıların anlattıklarına göre, Ankara’da Rüzgarlı Sokak’ta bir kahvesi varmış. Türk-İş’in 1957 yılındaki 3. Genel Kurulu bu kahvede toplanmış. Dengini omuzuna atıp Ankara’ya çalışmaya gelen inşaat işçileri gündüz Fukara Tahir’in kahvesinde iş bekler, gece de yatağını kahveye serer yatarmış. Fukara Tahir’in sendikasının genel merkezi de, kahvenin bir köşesindeki masaymış.
 
Şimdiki sendikalar ne kadar farklı, değil mi?
 
Sendikacılarımız da öyle.
 
Peki, işçiler sendikalarına her ay ne kadar aidat ödüyor? Bu paralar nerelere harcanıyor?
 
Sendikalar bu bilgileri genellikle çok gizli tutarlar. Size yakında genel kurulu toplanacak olan Yol-İş Sendikası’nın 2011 yılındaki genel kurulunda kabul edilen bütçeye göre 2011-2015 döneminde aidat gelirlerini ve yetkilendirilen harcamaları aktarayım.
 
ORTALAMA İŞÇİ YILDA 960 LİRA AİDAT ÖDÜYOR
 
Yol-İş tüzüğünün 7/a maddesine göre, “Sendikaya kayıtlı üyelerin ödeyeceği aylık üyelik aidatı, bir günlük çıplak gündeliklerinin yüzde 80’idir.”
 
Peki, bu aidat ne kadar tutuyor.
 
1.3.2013-28.2.2015 döneminde yürürlükte bulunan Karayolları toplu iş sözleşmesindeki ücret cetveline göre, ortalama brüt yevmiye günümüzde 100 lira civarında. Diğer bir deyişle, bir işçi Yol-İş’e her ay 80 lira, bir yıl içinde 960 lira aidat ödüyor.
 
Peki, bu paralar nerelere harcanıyor?
 
Yol-İş Sendikası’nın 21-22 Mayıs 2011 günleri toplanan 9. Olağan Genel Kurulu’na sunulan Mali Rapor’un sonunda 2011 (9 ay), 2012, 2013, 2014 ve 2015 (3 ay) dönemlerine ilişkin tahmini bütçe verilmiş (s.154-155). Bu bütçe genel kurulda onaylandı.
 
Bu bütçeye göre, bu süre içinde Yol-İş’in aidat geliri 115 milyon 435 bin liradır.
 
Bu para nereye harcandı?
 
AİDAT GELİRLERİ SENDİKACILARA ÖDENENLERE YETMİYOR
 
Yol-İş’in 8 tane genel merkez yöneticisi var. Bu 8 yöneticiye yapılmış olması gereken ödemeler şöyle:
 
Ücretler: 8 milyon 7 bin lira.
 
İkramiyeler: 2 milyon 578 bin lira.
 
Giyim bedeli: 90 bin lira.
 
Yolluk: 320 bin lira.
 
Hizmet ödentisi: 3 milyon lira.
 
Toplam: 13 milyon 995 bin lira.
 
Adam başına düşen miktar: 1 milyon 749 bin lira.
 
Yol-İş’in şubeleri var. Şubelerde profesyonel sendikacılar çalışıyor. Ayrıca amatör sendikacılara da belirli bir ödeme yapılıyor. Şube yöneticilerine yapılmış olması gereken ödemeler şöyle:
 
Ücretler: 65 milyon 900 bin lira.
 
İkramiyeler: 20 milyon 50 bin lira.
 
Giyim bedeli: 910 bin lira.
 
Yolluklar: 1 milyon 250 bin lira.
 
Yönetici temsil ödeneği: 7 milyon 187 bin lira.
 
Hizmet ödentisi: 16 milyon 800 bin lira.
 
Yöneticilere 2 aylık ücret: 850 bin lira.
 
Toplam 112 milyon 947 bin lira.
 
Sendika yöneticilerine verilen vasıtaların giderleri de 5 milyon 750 bin lira.
 
Genel merkez ve şube yöneticilerine ödenen para ve vasıta giderleri toplamı ise 132 milyon 692 bin lira.
 
Aidat geliri ne kadardı?
 
115 milyon 435 bin lira.
 
17 milyon 257 bin lira açık var. Bu da faiz gelirleriyle kapatılıyor.
 
24 Ocak 2015 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan istatistiklere göre, Yol-İş’in işkolunda 1 milyon 546 bin 830 işçi var. Bunların yalnızca 39 bin 519’u Yol-İş’e üye. İşkolundaki sendikasız işçi sayısı ise 1 milyon 505 bin 306 işçi.
 
Peki, sendikanın örgütlenme çalışmaları için 4 yıllık sürede ayrılan para ne kadar?
 
Yalnızca 700 bin lira.
 
Yol-İş’in ortalama bir üyesinin yılda ödediği 960 liralık aidatların toplamı, sendika yöneticilerine yapılan harcamalara yetmiyor.
 
Bu gerçeği bilmeden bugünün sendikaları değerlendirebilmek mümkün değildir.
 
YILDIRIM KOÇ / AYDINLIK / 03.02.2015