HOCALI KATLİAMI etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
HOCALI KATLİAMI etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

26 Şubat 2017 Pazar

“TARİHİN SİYAH GECESİ” HOCALI KATLİAMI

1. 25 Şubat 1992: 336. Motorize Alayı, Hocalı’yı üç taraftan kuşatıyor


SSCB’nin dağılma aşamasının hızla sürdüğü o dönemde, ordunun çoğu Ermeni askerlerden oluşuyordu. Ermenilerin dışında, Rus askerler de Alay’da görevliydi.
Dağlık Karabağ bölgesi için Azeri ve Ermeni halkı arasında 1988’de başlayan Karabağ Savaşı sürerken, Ermeniler bölgenin bir kasabası olan Hocalı’da hakimiyeti ele geçirmek amacıyla Hocalı’ya ilerlemeye başladı.

Tuzaklarla dolu koridor

Ermeniler, Hocalı kuşatmasıyla, sivil halkın kaçabileceği tek bir istikamet bırakmıştı: Doğu tarafı. Çok az sayıda kişinin kullandığı Kuzeydoğu hattını saymazsak, sivillerin bir kısmı doğu koridorunu kullanarak Hocalı’dan ayrılmak istedi. Ancak o yolda, Azerileri Ermeni askerler bekliyordu. Sivillerin yanındaki silahlı güçler karşılık vermeye çalışsa da, sivillerle birlikte tamamı açılan ateş sonucu öldü.
2. Geride kalanlarsa, yakın tarihin en insanlık dışı katliamlarından birini yaşadı 

Hocalı kuşatmasından kaçamayan Azeriler, belki de yakın tarihin gördüğü en acımasız, en vahşi katliamlardan birine maruz kaldılar…



3. Katliamın boyutları: 106’sı kadın, 83’ü çocuk olmak üzere toplam 613 Azeri vahşice öldürülmüştür.


İnsan Hakları örgütü’ne ölenlerin sayısını verilmediği için, kentin içindeki çatışmalarda ölenlerin sayısı bilinmemektedir. Hocalı`dan kaçarken koridorlarda Ermeniler tarafından öldürülenlerin sayısı ise olaydan sonra netleşmeye başladı.
Hocalı’da 63’ü çocuk, 106’sı kadın ve 70’i yaşlı 613 sivil insan öldürülmüştür. Sekiz aile tamamen yok olmuş, 487 kişi sakat kalmış ve 1275 kişi esir alınmıştır. Esir alınanlardan 68’i kadın ve 28’i çocuk toplam 150 kişinin yaşayıp yaşamadığı belli değildir.
4. Hocalı’daki katliamı organize eden isimse tanıdık: Ermenistan Devlet Başkanı Sarkisyan


Ermenistan Devlet Başkanı Serj Sarkisyan, Hocalı Katliamı’nın sorumlusu birliklerin başındaki iki liderden biriydi, ve bazı kaynaklara göre katliam emirlerinin sahibi.
Nitekim Sarkisyan, İngiliz araştırmacı Thomas de Wall’un yaptığı bir röportajda o günlerden şu şekilde bahsediyor;
"Azerbaycanlılar Ermenilerin sivil halka karşı katliam yapmayacağını düşünmekteydiler. Biz bunu azerbaycanlılara şaka yapmadığımızı göstermek amacıyla ibret olsun diye yaptık."

A President, an Interview, and a Tragic Anniversary

Thomas de Waal
  • Article
  • February 24, 2012
….I have been personally caught up in the Khojali story. In December 2000, while researching my book on the Karabakh conflict, Black Garden, I interviewed Serzh Sarkisian, the man who is now president of Armenia and was then Armenia’s minister of defense. When I asked him about Khojali, he said that “a lot was exaggerated” but he did not deny that Armenians had killed Azerbaijani civilians. He told me: “Before Khojalu, the Azerbaijanis thought that they were joking with us, they thought that the Armenians were people who could not raise their hand against the civilian population. We needed to put a stop to all that. And that’s what happened. And we should also take into account that amongst those boys were people who had fled from [the anti-Armenian pogroms in] Baku and Sumgait.”….

Makalenin tamamı için bkz.


5. Hocalı vahşetinin tanığı Ermeni gazeteci Daud Kheriyan’ın yazdığı kitaptan kan donduran satırlar.

Ölülerin yakılmasıyla görevli Ermeni grup, Hocalı’nın 1 kilometre batısında bir yere 2 Mart günü 100 Azeri ölüsünü getirip yığdı. Son kamyonda 10 yaşında bir kız çocuğu gördüm. Başından ve elinden yaralıydı. yüzü morarmıştı. Soğuğa, açlığa ve yaralarına rağmen hala yaşıyordu. Çok az nefes alabiliyordu. Gözlerini ölüm korkusu sarmıştı. O sırada Tigranyan isimli bir asker onu tuttuğu gibi öteki cesetlerin üstüne fırlattı. Sonra tüm cesetleri yaktılar. Bana sanki yanmakta olan ölü bedenler arasından bir çığlık işittim gibi geldi. yapabileceğim bir şey yoktu. Ben Şuşa’ya döndüm. Onlar Haç’ın hatırı için savaşa devam ettiler.
‘For The Sake of Cross’ – Haçın Hatırı İçin, Sayfa: 62-63

6. Dünya basını katliamı nasıl verdi?

“Ermeniler Hocalı’ya saldırdılar. Bütün dünya tanınmaz hale getirilmiş cesetlere tanıklık etti. Azerbaycanlılar çok sayıda insanın öldürüldüğünden haber vermekteler”.
“Krua l’Eveneman” dergisi (Paris), 29 Şubat 1992 yılında 
“Ermeni askerleri binlerce aileyi yok etmiştir”
Sunday Times gazetesi (Londra), 1 Mart 1992 yılında 
“Ermeniler Ağdam’a doğru giden orduyu kurşun yağmuruna tutmuştur. Azeriler 1200 kadar ceset saymış. Lübnanlı kameraman, ülkesinin zengin Ermeni Taşnak lobisinin Karabağ’a silah ve asker gönderdiğini onaylamıştır.”
Financial Times gazetesi (Londra), 9 Mart 1992 yılında 
“Birçok insan çirkin hale getirilmiş, masum kızın sadece kafası kalmış.
“Times gazetesi (Londra), 4 Mart 1992 yılında 
“Video kamera kulakları kesilmiş çocukları gösterdi. Bir kadının yüzünün yarısı kesilmişti. Erkeklerin kafa derisi soyulmuştu.”
“İzvestiya” gazetesi (Moskova), 4 Mart 1992 yılında 
“Ağdam’da bulunan yabancı gazeteciler  Hocalıda öldürülmüş kadın ve çocuklar arasında kafa derisi soyulmuş, tırnakları çıkarılmış 3 kişi görmüşlerdir.”
“Le Monde” gazetesi (Paris), 14 Mart 1992 yılında  
“Binbaşı Leonid Kravets: Ben şahsen tepede yüz civarında ceset gördüm. Bir erkek çocuğun kafası yok idi. Her tarafta acımasızca öldürülmüş kadın, çocuk ve ihtiyar vardı.”
“İzvestiya” (Moskova), 13 Mart 1992 yılında

7. BM İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin 2, 3, 5, 9 ve 17. maddelerinin ihlal edildiği Hocalı Katliamı’ndan ötürü kimse yargılanmadı



İnsan Hakları İzleme Örgütü, yaşanan olayı Dağlık Karabağ’ın işgalinin ardından, yaşanan en kapsamlı sivil katliam olarak nitelendirmiştir.
Azerbaycan’da ‘Hocalı Faciası’, ‘Hocalı Soykırımı’; Ermenistan’da ise ‘Hocalı Olayı’ olarak anılan katliamla ilgili, geride kalan 24 yılın ardından herhangi bir sorumlunun cezalandırılamadığını da belirtmek gerekir.
8. 24 yıl boyunca beklemek…
Hocalı katliamı sırasında eşleri, kardeşleri çatışırken çocuklarını ve yeğenlerini alıp kaçan üç kadın, yıllardır hep birlikte metruk bir evde yaşıyor. Esir düşen yakınlarının döneceğine inandıkları için şehit yardımını kabul etmiyorlar.


9. Türkiye ve Hocalı katliamı


Yaşananlar, dünyanın bazı ülkelerinde, teşkilatlarında soykırım, bazı ABD eyaletlerinde ise katliam olarak tanınmıştır. Türkiye ise, Hocalı’da yaşanan olayı soykırım olarak tanıyan ülkeler arasında yer almıyor.
‘Hocalı Soykırımı’ Azerbaycan, Meksika, Pakistan, Kolombiya, Çek Cumhuriyeti, Peru, Bosna Hersek, Sudan, Honduras ve İslam İşbirliği Teşkilatı Parlementolar Birliği tarafından tanınmaktadır.

Türkiye ‘soykırım’ı tanımıyor

Türkiye’de bazı şehirlerde, ‘Hocalı Katliamı’ anıtları yer almaktadır. Ancak ‘soykırım’ Türkiye tarafından tanınmamıştır.
MHP Iğdır Milletvekili Sinan Oğan tarafından, Hocalı Katliamı’nın 21. yıldönümüde TBMM’de sunulan, 26 Şubat 1992’de yaşananların ‘soykırım’ olarak tanınmasına yönelik kanun teklifi, MHP ve CHP tarafından kabul edilmiş, ancak AKP’li milletvekillerinin oyları ile reddedilmişti.

Türkiyeli Ermeniler

Kamuoyunun yakından tanıdığı bazı Ermeni asıllı isimlerin de Hocalı hakkındaki yorumları da dikkate değer.

Gazeteci Etyen Mahçupyan:

Bu olayın hukuksal tanımı üzerinde çok geniş bir tartışma yaşanmadı. Ancak öldürülenlerin hepsinin azeri olduğu, Bu kimliği taşıdıkları için böyle bir sonla karşılaştıkları, ateş edenlerin ise bunu bilerek ve bir karar doğrultusunda yaptıkları bellidir. Diğer bir deyişle Birleşmiş Milletler Soykırım Sözleşmesi açısından bakıldığında karşımızda bir soykırım daha var.

Gazeteci Rober Koptaş:

Hatalarda ısrar etmek, onların üzerini örtmek, toplumları küçültür. Büyümek için, önce hatalarımızı kabullenmek gerekir. Böylece, düşman sandıklarımızdan çok da farklı olmadığımızı, nihayetinde hepimizin biçare faniler olduğumuzu görebiliriz. Gelecek, Hocalı’nın acısını yüreğinde duyan Ermenilerle, Sumgayit’ten ötürü üzülen Azerilerin ve onlar gibilerindir.
10. Hocalı’nın ardından…


‘Tarihin siyah gecesi’nde yaşamını kaybetmiş yüzlerce Azeriyi, yaşanan vahşetin 24. yıldönümünde rahmetle anıyoruz.
Alıntı Kaynağı: http://onedio.com
Thomas de Waal'ın Makalesinden Alıntı: IŞIK

27 Şubat 2015 Cuma

HOCALI KATLİAMI

Önce Hocalı katliamını tanımlayalım. Hocalı katliamı; 26 Şubat 1992 tarihinde Azerbaycan Cumhuriyeti’nin Dağlık Karabağ bölgesindeki Hocalı kasabasında, 613 Azerbaycan Türkünün, kadın, çocuk, yaşlı demeden Ermeniler tarafından vahşice katledilmesidir.

Peki Hocalı kasabasının özelliği nedir? Burası, Karabağ dağ silsilesi üzerinde Ağdam- Şusa, Eskeran - Hankendi yolu üzerinde stratejik bir bölgedir. Bölgenin tek havaalanı bu bölgededir. Önemli bir üs konumundadır. Dağlık Karabağ bölgesi Anadolu’dan bile eski bir Türk yerleşim bölgesidir. 936 kilometrekarelik bir alandır. 13 bin 356 kişinin yaşadığı bir yerdir.

Dağlık Karabağ’ın bağımsızlığını ilan etmesi üzerine 1988’de başlayan Ermenistan -Azerbaycan arasındaki çatışmalar, 18 Ekim 1991’de Azerbaycan’ın bağımsızlığını ilan etmesinden (Ermenistan da 1991’de bağımsızlığını ilan etmiştir) sonra daha da arttı. Hatta 1990’da olayları bastırmak üzere Bakü’ye giren Rus Ordusu olayları önlemek yerine çok sayıda Azeri’nin öldürülmesine neden oldu. Aslında artan Ermenilerin Rusya destekli taarruzlarıydı. Ermenilerin hedefi Dağlık Karabağ idi. Azerbaycan’ın bağımsızlığını ilan etmesiyle birlikte Şusa ve Laçin’e taarruz ettiler. Bu iki bölge Dağlık Karabağ’ın giriş kapısıydı. Ermenistan- Azerbaycan Savaşı, buna Rus birlikleri destekli Ermenistan güçlerinin saldırısı da diyebiliriz, Rusya’nın Kafkasya politikası ile yakından ilişkilidir. Amaç Azerbaycan’ı kontrol altına almak ve Türkiye ile yakınlaşmasını engellemektir. İran da Rusya gibi bu savaşta Ermenistan’ı desteklemiştir. Onun da sorunu Hazar ve Güney Azerbaycan ilişkilidir. Güçlü bir Azerbaycan sorun yaratabilir endişesi vardır. 1988- 1993 arasında cereyan eden bu kanlı savaş sırasında Ermenistan kendinden 4 kat daha büyük bir ülkenin topraklarının yüzde 20’sini işgal etmiştir ve hâlâ işgali altında tutmaktadır. Ermeniler bu kanlı savaşta sadece Dağlık Karabağ bölgesini değil aynı zamanda 7 Azerbaycan rayonunu da (ilçe çapında yönetim birimi) işgal ettiler. 1994’te Bişkek’te imzalanan ateşkes ile bitirilen savaş sonunda, 1 milyon Azeri yerinden edildi, 20 bin Azerbaycanlı hayatını kaybetti, 100 binden fazla kişi yaralandı, 50 bin kişi engelli hale geldi, 4 bin 583 kişi kayboldu.

NASIL GELİŞTİ?

Hocalı’da olaylar nasıl gelişmişti? Aralık1991’de Hankendi çevresine yerleşen Ermeni güçleri, Azerilerin yaşadığı Kerkicahan kasabasını da ele geçirince Hocalı tamamen abluka altına alınmış oldu. Kasaba Alef Hacıyev komutasındaki yaklaşık 160 hafif silahlı kişiden oluşan özel polis gücü tarafından savunulmaktaydı. İlave olarak 200 kişilik milis gücü mevcuttu. Hocalı’nın bütün irtibatını ve diğer illerle karayolu bağlantılarını kesen Ermeni güçleri, tek ulaşım bağlantısını sağlayan helikopteri de düşürdüler. Ocak 1992 başından itibaren elektrik enerjisini de kestiler. Ermeni güçleri 25/26 Şubat 1992 gecesi bölgedeki Ruslara ait 366’ncı Motorlu Alay’ın öncülüğünde taarruza başladı. Önce 366’ncı Rus Motorlu Alayı’nın tank, top ve roketlerinden açılan ateşlerle Hocalı havaalanı kullanılmaz hale getirildi ve kentin dış dünya ile irtibatı tamamen kesildi. Rusların desteği ile kente giren Ermeniler tam bir katliam yaptı. Yağma edilen kasaba tamamen yok edildi, uzun süre cesetlerin alınması bile mümkün olamadı. İnsanların kafa derileri canlı canlı yüzülmüş, sistematik işkence yapılmış, hatta bazıları tıbbi deneylere tabi tutularak, insanlık dışı muamelelere maruz bırakılmışlardır. Görgü tanıklarına göre 56 hamile kadının karnı yarılmıştır. 83 çocuk, 106 kadın ve 70’den fazla yaşlı olmak üzere toplam 613 Azerbaycan Türkü öldürülmüş, 487 kişi yaralanmış, 1275 kişi rehin alınmış, 150 kişi kaybolmuştur. Ölülerin gözlerinin oyulduğu, başlarının, kulaklarının kesildiği görülmüştür. Yaşamlarını kurtaranlar ruhlarını ve hafızalarını tahribattan kurtaramamışlardır.

Fransız gazeteci Jean-Yves Junet katliamın boyutunu anlatıyordu. “Pek çok savaş hikayesi dinledim. Faşistlerin zulmünü işittim, ama Hocalı’daki gibi bir vahşete umarım kimse tanık olmaz”.

Daud Kheriyan isimli, olayların görgü tanığı bir Ermeni yazar “For the sake of cross” (Haç’ın hatırı için) isimli kitabında (sayfa 62-63) şunları söylemektedir. “.......gaflan denilen ve ölülerin yakılmasıyla görevli Ermeni grup, Hocalı’nın 1 km. batısında bir yere 2 Mart günü 100 Azeri ölüsünü getirip yığdı. Son kamyonda 10 yaşında bir kız çocuğu gördüm. Yaralıydı. Yüzü morarmıştı. Sıcağa, açlığa ve yaralara rağmen hâlâ yaşıyordu. Çok az nefes alabiliyordu. Gözlerini ölüm korkusu sarmıştı. Tigranyan isimli bir asker onu tuttuğu gibi öbür cesetlerin üzerine fırlattı. Tüm cesetleri yaktılar. Ölü bedenler arasından bir çığlık işittim gibi geldi... Yapabileceğim bir şey yoktu.”

Hocalı katliamı Dağlık Karabağ savaşı içinde yapılan en büyük ve en vahşi katliamdı. Bu bir savaş değildi. Ermeniler Azeri güçleri ile savaşmamışlardı, sivil halkı katletmişlerdi. Bunu yapmaktaki kasıtları vahşi cinayetler işleyerek, işkence yaparak dehşet yaratmak ve bunu yayarak bölgedeki bütün Azerilerin bölgeden kaçmalarını sağlamak ve bölgede etnik temizlik yapmaktır. Yani diğer Azerilere mesaj verdiler. Planlı bir soykırımla eski yerleşim yerlerinin haritadan silinmesini istediler. Bütün dünya ve uluslararası kuruluşlar sadece seyretmişlerdir.

EMRİ KİMLER VERDİ ?

Acaba bu katliamın emrini kim vermişti? Ermenistan devlet başkanı sıfatını taşıyan Robert Koçeryan. Taşnaksutyun örgütünün liderlerindendir. Ermenistan’ın şimdiki devlet başkanı ve savunma bakanı da bu katliama katılmışlardır.

Azerbaycan parlamentosu 1994’te bu olayı soykırım ilan etti. Meksika, Pakistan, Kolombiya, Çek Cumhuriyeti, Bosna Hersek, Peru, Honduras, Sudan, İslam Birliği Teşkilatı Parlamenterler Birliği bu katliamı soykırım olarak kabul ettiler. ABD’deki 13 eyalet bunu katliam olarak kabul etmiştir. Azerbaycan Hocalı’yı soykırım olarak tanımlarken, Ermenistan Hocalı hadisesi olarak tanımlamaktadır.

Bakü’de “Ana Harayı” adıyla anılan bir soykırım anıtı bulunmaktadır. Ayrıca Lahey’de, Budapeşte’de, Saraybosna’da, Meksika’nın başkentinde, Ankara Keçiören’de, Beypazarı’nda, Isparta’da, Kızılcahamam’da ve Kocaeli’nde Hocalı katliamı için anıtlar yapılmıştır.

ÖNÜMÜZDEKİ SORUN

Ermenistan’ın işgal ettiği Azerbaycan topraklarından çekilmesi ve bu katliamı yapanların uluslararası mahkemelerde insanlık suçu işledikleri için yargılanması ve cezalandırılması bir sorun olarak önümüzde durmaktadır. Hocalı katliamı ve Azerbaycan topraklarının işgalinde Rusların Kafkasya’ya yönelik politikalarının önemli bir yeri ve katkısı bulunmaktadır. Bunun yanında Azerbaycan’ın özellikle 1991’deki bağımsızlığını ilan etmesinden sonraki liderlik kavgaları, ülkeyi korumak için hazırlıklarının ve güçlerinin yetersiz olması, arkalarında onları destekleyen başka bir gücün bulunmaması da bu yenilginin ve Hocalı katliamının sebepleri arasındadır.

Bu acı olay, vahşi katliam ve dehşet, bir devletin halkını savunması ve koruması için Ordusunun gücünün ve uyguladığı politikaların / stratejilerin hayati önemde olduğunu bize bir defa daha göstermektedir. Umarım ders alınır ve ona uygun davranılır. Devlet yönetmek ciddi bir iştir. İyi niyetli temennilerle devlet yönetilmez. Bunu yaparsanız, ülkenizin ve halkınızın başı dertten kurtulmaz. Bu ve buna benzer acıları gelecekte de yaşarız ve kimse yardımımıza koşmaz.

AYDINLIK / İSMAİL HAKKI PEKİN / 26.02.2015